Pies w upały, checklista opiekuna na lato

SPIS TREŚCI

1. Dlaczego upały są groźne dla psa?

2. Które psy są najbardziej narażone na przegrzanie?

3. Woda i nawodnienie psa latem

3.1. Mrożone smaczki. Czy mają sens?

4. Jak chłodzić psa? Co naprawdę mówi nauka?

4.1. Jak schłodzić psa krok po kroku?

5. Spacery i aktywność w gorące dni

6. Mata chłodząca i inne akcesoria

7. Objawy przegrzania u psa

8. Pierwsza pomoc przy przegrzaniu

9. Pies w upały. Checklista opiekuna

10. FAQ: pies w upały

11. Bibliografia naukowa

Źródło: wypromptowane dla Empire

Data publikacji: 17 sierpnia 2026

Latem sama zmieniam rytm dnia moich psów. Dłuższy spacer przesuwam na chłodniejszą porę, woda stoi zawsze pod ręką, a intensywną zabawę odpuszczam, gdy robi się duszno. Przy Mańku, który jest już seniorem, jestem szczególnie ostrożna. Z kolei Lilka potrafi mieć więcej energii, niż podpowiada rozsądek. I właśnie dlatego chciałam oprzeć ten poradnik nie na internetowych mitach, ale na aktualnych badaniach dotyczących przegrzania i chłodzenia psów.

Dlaczego upały są groźne dla psa?

Psy oddają ciepło inaczej niż ludzie. Najważniejszym mechanizmem chłodzenia jest u nich parowanie wody z dróg oddechowych podczas dyszenia. Gruczoły potowe związane z termoregulacją znajdują się przede wszystkim w obrębie opuszek łap, dlatego pocenie nie odgrywa u psa takiej roli jak u człowieka.

Problem zaczyna się wtedy, gdy organizm produkuje lub pochłania więcej ciepła, niż jest w stanie oddać. Może do tego dojść podczas intensywnego wysiłku, przy wysokiej temperaturze otoczenia, dużej wilgotności, w źle wentylowanym pomieszczeniu albo samochodzie. Warto podkreślić jedną rzecz: pies nie musi przebywać w pełnym słońcu, żeby się przegrzać.

W aktualnej literaturze weterynaryjnej ciężka choroba związana z przegrzaniem jest wiązana z krytycznym wzrostem temperatury wewnętrznej organizmu, najczęściej w okolice 41°C lub wyżej, oraz z objawami ogólnoustrojowymi. Nie warto jednak czekać na konkretną wartość na termometrze. O nasileniu problemu decyduje nie tylko wysokość temperatury, ale również czas, przez jaki organizm pozostaje przegrzany.

Samochód nagrzewa się bardzo szybko. Badania temperatury wewnątrz zaparkowanych pojazdów wykazały, że największa część wzrostu temperatury zachodzi w pierwszych kilkudziesięciu minutach, a lekko uchylone okna nie rozwiązują problemu. Dlatego psa nie zostawiam w samochodzie latem nawet „na minutkę”.

Które psy są najbardziej narażone na przegrzanie?

Przegrzać może się każdy pies, ale badania pokazują, że ryzyko nie jest jednakowe. Szczególnej ostrożności wymagają psy:

• brachycefaliczne, czyli z krótką kufą, np. buldogi i mopsy,
• starsze,
• z nadwagą lub otyłością,
• dużych ras,
• z gęstą lub podwójną okrywą włosową,
• z chorobami układu oddechowego lub sercowo naczyniowego.

W jednym z dużych badań psy brachycefaliczne miały istotnie większe ryzyko choroby związanej z przegrzaniem. Nowsza analiza przypadków z lecznic ratunkowych również potwierdziła, że kształt czaszki i wiek mają znaczenie dla ryzyka i ciężkości przebiegu.

Woda i nawodnienie psa latem

Źródło: wypromptowane dla Empire

Stały dostęp do świeżej wody to absolutna podstawa. Nie podaję jednak jednej „magicznej” liczby mililitrów na kilogram masy ciała, ponieważ zapotrzebowanie na wodę zależy między innymi od rodzaju diety, temperatury otoczenia, aktywności, wielkości psa i jego stanu zdrowia.

Badania nad gospodarką wodną u psów pokazują, że zawartość wody w pokarmie ma znaczenie dla tego, ile pies wypija z miski. Psy karmione bardziej wilgotnym pokarmem pobierają część wody wraz z jedzeniem, natomiast przy diecie suchej zwiększają dobrowolne picie. Dlatego latem można rozważyć dodanie wody do suchej karmy bezpośrednio przed podaniem. Nie zastępuje to jednak miski z wodą dostępnej przez całą dobę.

W domu ustawiam wodę tam, gdzie psy faktycznie odpoczywają. Na dłuższy spacer lub wyjazd zabieram butelkę i miskę turystyczną. Nie zmuszam psa do wypijania dużej ilości naraz. Jeśli nagle pije zdecydowanie więcej lub mniej niż zwykle, traktuję to jako sygnał, który warto omówić z lekarzem weterynarii.

Mrożone smaczki. Czy mają sens?

Mrożone smaczki mogą być przyjemnym letnim urozmaiceniem i dodatkowym sposobem na dostarczenie niewielkiej ilości wody, jeśli przygotujemy je z bezpiecznych dla psa składników. Nie traktuję ich jednak jako sposobu leczenia przegrzania.

Warto też rozprawić się z kolejnym mitem. Sama niska temperatura wody nie jest dla zdrowego, przytomnego psa automatycznie niebezpieczna. W badaniu opublikowanym w 2025 roku u pracujących labradorów wypicie lodowatej wody było jedną z metod, która po wysiłku obniżała temperaturę wewnętrzną. Nie oznacza to oczywiście, że przegrzanego psa należy zmuszać do wypijania dużej ilości wody. Jeśli chce pić, pozwalam mu pić spokojnie, a równocześnie rozpoczynam chłodzenie całego ciała.

Jak chłodzić psa? Co naprawdę mówi nauka?

To część, w której internetowe porady szczególnie często rozmijają się z aktualną wiedzą. Przez lata powtarzano, że przegrzanego psa nie wolno chłodzić zimną wodą, ponieważ może dojść do gwałtownego zwężenia naczyń i „uwięzienia” ciepła w organizmie. Nowsze badania nie potwierdzają, że zimna woda jest przeciwwskazana u przegrzanego, przytomnego psa.

W badaniu psów po wysiłku zimna kąpiel wodna była skuteczną i bezpieczną metodą chłodzenia. W innym randomizowanym badaniu częściowe zanurzenie w wodzie chłodziło psy skuteczniej niż bierny odpoczynek i skuteczniej niż stosowanie alkoholu izopropylowego na opuszki.

Najpraktyczniejsza zasada brzmi: woda plus ruch powietrza. Jeśli nie ma możliwości zanurzenia psa, można polewać lub moczyć sierść wodą chłodniejszą od ciała psa i jednocześnie zwiększyć przepływ powietrza przy pomocy wentylatora, klimatyzacji lub naturalnego przewiewu.

Nie zawijam przegrzanego psa szczelnie w mokry ręcznik. Mokry materiał może ograniczać przepływ powietrza i parowanie. Jeśli używam ręcznika, raczej jako podkładu albo do nanoszenia wody, a nie jako „kołdry” przykrywającej całe ciało.

Jak schłodzić psa krok po kroku?

1. Natychmiast przerwij wysiłek. Nie zachęcaj psa do dalszego marszu „żeby doszedł do auta”.
2. Przenieś go do cienia lub chłodnego, wentylowanego miejsca.
3. Zacznij moczyć ciało wodą. Jeśli pies jest przytomny i współpracuje, można wykorzystać chłodną lub zimną wodę. Skup się na jak największej powierzchni ciała, nie tylko na łapach.
4. Zapewnij ruch powietrza. Wentylator, klimatyzacja lub przewiew zwiększają parowanie i wspomagają oddawanie ciepła.
5. Jeśli pies chce pić, udostępnij mu wodę. Nie wlewaj jej do pyska na siłę.
6. Skontaktuj się z weterynarzem. Jeśli podejrzewasz chorobę związaną z przegrzaniem, sam fakt poprawy po schłodzeniu nie wyklucza późniejszych powikłań.

Ważne: psa nieprzytomnego nie zanurzamy w wodzie w sposób, który grozi zachłyśnięciem. W takiej sytuacji trzeba chronić drogi oddechowe, rozpocząć chłodzenie przez zwilżanie ciała i przepływ powietrza oraz natychmiast organizować pomoc weterynaryjną.

Spacery i aktywność w gorące dni

Nie przywiązuję się do jednej godziny typu „spacer zawsze przed 9:00”. Latem bardziej liczą się realne warunki: temperatura, nasłonecznienie, wilgotność, nagrzanie podłoża i możliwości konkretnego psa. W czasie upałów dłuższe spacery planuję na najchłodniejszą część dnia, a w południe ograniczam wyjście do krótkiego załatwienia potrzeb.

To ważne również dlatego, że temperatura psa może nadal rosnąć przez kilka minut po zakończeniu intensywnego wysiłku. W badaniu psów startujących w canicrossie u części zwierząt temperatura rosła jeszcze w pierwszych pięciu minutach po biegu. Samo zatrzymanie aktywności nie zawsze oznacza więc natychmiastowe zakończenie nagrzewania organizmu.

Zwracam też uwagę na podłoże. Asfalt, kostka, piasek czy sztuczna trawa mogą nagrzewać się znacznie mocniej niż powietrze. Popularny test dłoni traktuję wyłącznie jako szybki orientacyjny sposób oceny, a nie naukowo wyznaczony próg bezpieczeństwa. Jeśli powierzchnia jest dla mnie wyraźnie gorąca i nieprzyjemna w dotyku, wybieram trawę, cień albo rezygnuję z dłuższego spaceru.

Mata chłodząca i inne akcesoria

Mata chłodząca może być przydatna jako dodatkowe miejsce odpoczynku, ale nie zastępuje aktywnego chłodzenia przegrzanego psa. W badaniu porównującym metody schładzania psów po wysiłku mata chłodząca była skuteczniejsza niż samo bierne chłodzenie, ale wyraźnie wolniejsza niż częściowe zanurzenie w wodzie.

Podobnie traktuję kamizelki chłodzące. Mogą pomagać w określonych warunkach, ale ich skuteczność zależy od konstrukcji, wilgotności i przepływu powietrza. Najważniejsze, aby żadne akcesorium nie dawało fałszywego poczucia, że pies może dzięki niemu bezpiecznie ćwiczyć podczas upału.

W praktyce najbardziej przydatny letni zestaw jest prosty: woda, miska turystyczna, dostęp do cienia, możliwość szybkiego zwilżenia psa i chłodny samochód lub pomieszczenie.

Objawy przegrzania u psa

Choroba związana z przegrzaniem rozwija się stopniowo. Im wcześniej zauważymy zmianę zachowania psa, tym szybciej możemy przerwać dalsze nagrzewanie. Do niepokojących objawów należą między innymi:

• dyszenie wyraźnie intensywniejsze niż zwykle,
• niechęć do dalszego ruchu, spowolnienie lub osłabienie,
• nadmierne ślinienie,
• zmiana zachowania, niepokój albo apatia,
• problemy z koordynacją lub chwiejny chód,
• wymioty lub biegunka,
• duszność,
• zapaść, drgawki, zaburzenia świadomości,
• krwawienie z przewodu pokarmowego lub inne zaburzenia krzepnięcia w ciężkich przypadkach.

Nie każdy pies będzie miał wszystkie objawy. Szczególnie ważna jest zmiana w stosunku do jego normalnego zachowania. Jeśli pies nagle zwalnia, siada, kładzie się, nie chce iść dalej albo zaczyna oddychać w sposób, którego wcześniej u niego nie widziałam, traktuję to poważnie.

Pierwsza pomoc przy przegrzaniu

Przy podejrzeniu przegrzania nie stosuję zasady „najpierw do auta, potem będziemy chłodzić”. Najpierw zatrzymuję dalsze nagrzewanie i zaczynam chłodzenie od razu. Jednocześnie kontaktuję się z lecznicą, żeby ustalić dalsze postępowanie.

To ważne, ponieważ poważne powikłania mogą rozwijać się nawet wtedy, gdy pies po kilku minutach wygląda lepiej. Przegrzanie może wpływać na układ nerwowy, nerki, przewód pokarmowy i układ krzepnięcia. Ciężka postać jest stanem zagrożenia życia.

Pies w upały. Checklista opiekuna

• ☐ świeża woda dostępna przez całą dobę,
• ☐ woda i miska zabrane na dłuższy spacer oraz podróż,
• ☐ dłuższe spacery przesunięte na najchłodniejszą część dnia,
• ☐ ograniczona intensywna zabawa, bieganie i aportowanie podczas gorącej pogody,
• ☐ dostęp do cienia i chłodnego pomieszczenia,
• ☐ możliwość szybkiego zwilżenia psa wodą,
• ☐ wentylator lub klimatyzacja dostępne podczas chłodzenia i transportu,
• ☐ sprawdzone podłoże przed dłuższym spacerem,
• ☐ szczególna ostrożność u psa starszego, brachycefalicznego, otyłego lub z chorobą serca i układu oddechowego,
• ☐ numer i adres najbliższej całodobowej lecznicy zapisany w telefonie.

FAQ: pies w upały

Czy można chłodzić przegrzanego psa zimną wodą?

Tak. Nowsze badania pokazują, że chłodzenie wodą, również zimną, może być skuteczne i bezpieczne u przytomnego psa z hipertermią wysiłkową. Najważniejsze jest szybkie rozpoczęcie chłodzenia. U psa nieprzytomnego trzeba chronić drogi oddechowe i unikać zanurzenia grożącego zachłyśnięciem.

Ile wody powinien pić pies latem?

Nie ma jednej uniwersalnej dawki odpowiedniej dla każdego psa. Zapotrzebowanie zależy od diety, aktywności, temperatury, wielkości i stanu zdrowia. Najważniejszy jest stały dostęp do świeżej wody i możliwość picia zgodnie z potrzebą.

Czy mata chłodząca wystarczy podczas upału?

Mata może poprawić komfort odpoczynku, ale nie zastępuje aktywnego chłodzenia przy objawach przegrzania. W badaniach zanurzenie w wodzie chłodziło psy po wysiłku szybciej niż mata chłodząca.

Czy mrożone smaczki są bezpieczne dla psa?

Mogą być bezpiecznym letnim urozmaiceniem, jeśli przygotowujemy je z produktów odpowiednich dla psa i podajemy w rozsądnej ilości. Nie są jednak sposobem leczenia przegrzania.

Kiedy przegrzany pies wymaga weterynarza?

Pilnej konsultacji wymaga pies z zaburzeniami świadomości, drgawkami, zapaścią, dusznością, wyraźnym osłabieniem, problemami z koordynacją, wymiotami lub biegunką po przegrzaniu. Jeśli mam wątpliwość, wolę rozpocząć chłodzenie i od razu zadzwonić do lecznicy niż czekać na rozwój kolejnych objawów.

Bibliografia naukowa

1. Bradbury J., Hall E.J., O’Neill D.G. Recognising, clinically grading and managing heat related illness (heatstroke) in dogs. In Practice. 2026;48(4):190–197. DOI: 10.1002/inpr.70070.
2. Beard S. i wsp. Evaluation and validation of a revised VetCompass clinical grading tool for heat related illness in dogs. Scientific Reports. 2026;16:4661. DOI: 10.1038/s41598 025 34768 9.
3. Hall E.J., Carter A.J., O’Neill D.G. Incidence and risk factors for heat related illness (heatstroke) in UK dogs under primary veterinary care in 2016. Scientific Reports. 2020;10:9128. DOI: 10.1038/s41598 020 66015 8.
4. Hall E.J., Carter A.J., O’Neill D.G. Dogs Don’t Die Just in Hot Cars—Exertional Heat Related Illness (Heatstroke) Is a Greater Threat to UK Dogs. Animals. 2020;10(8):1324. DOI: 10.3390/ani10081324.
5. Hall E.J. i wsp. Risk Factors for Severe and Fatal Heat Related Illness in UK Dogs—A VetCompass Study. Veterinary Sciences. 2022;9(5):231. DOI: 10.3390/vetsci9050231.
6. Hall E.J. i wsp. Cooling Methods Used to Manage Heat Related Illness in Dogs Presented to Primary Care Veterinary Practices during 2016–2018 in the UK. Veterinary Sciences. 2023;10(7):465. DOI: 10.3390/vetsci10070465.
7. Parnes S.C. i wsp. A Randomized Cross Over Study Comparing Cooling Methods for Exercise Induced Hyperthermia in Working Dogs in Training. Animals. 2023;13(23):3673. DOI: 10.3390/ani13233673.
8. Carter A.J. i wsp. Post exercise management of exertional hyperthermia in dogs participating in dog sport (canicross) events in the UK. Journal of Thermal Biology. 2024;121:103827. DOI: 10.1016/j.jtherbio.2024.103827.
9. Gillette R.L., Alves J.C., Shull S. Evaluation of methods to reduce exercise induced heat stress in working Labrador Retrievers. American Journal of Veterinary Research. 2025;86. DOI: 10.2460/ajvr.25.06.0228.
10. Davis M.S., Marcellin Little D.J., O’Connor E. Comparison of Postexercise Cooling Methods in Working Dogs. Journal of Special Operations Medicine. 2019;19(1):56–60. DOI: 10.55460/2ATZ TMQ7.
11. Ramsay D.J., Thrasher T.N. Regulation of fluid intake in dogs following water deprivation. Brain Research Bulletin. 1991;27(3–4):495–499. DOI: 10.1016/0361 9230(91)90148 D.
12. McLaren C., Null J., Quinn J. Heat Stress From Enclosed Vehicles: Moderate Ambient Temperatures Cause Significant Temperature Rise in Enclosed Vehicles. Pediatrics. 2005;116(1):e109–e112. DOI: 10.1542/peds.2004 2368.

O autorze

Iwona Łapińska, jestem menedżerką i twarzą marki EMPIRE, pasjonatką zdrowego stylu życia i ekologii w świecie zwierząt. Na co dzień dzielę życie z seniorem Mańkiem, 13 letnim Amstaffem, oraz energiczną Lilką, 2 letnią Chihuahua. Moje artykuły opieram na materiałach naukowych i sprawdzonych składach, jednak zawsze piszę z perspektywy świadomej opiekunki, a nie gabinetu weterynaryjnego. Wierzę, że „zdrowie zaczyna się od miski”, dlatego promuję prostotę w składzie i hipoalergiczne rozwiązania dla najbardziej wymagających psów i kotów.