Hawańczyk: wszystko o rasie psów
W skrócie: Hawańczyk to niewielki, inteligentny i towarzyski pies, który mocno przywiązuje się do opiekuna i dobrze odnajduje się w życiu rodzinnym. Ma umiarkowane potrzeby ruchowe, ale wymaga łagodnego wychowania, bliskiego kontaktu z człowiekiem oraz systematycznej pielęgnacji długiej, delikatnej sierści. Odpowiednio żywiony i regularnie kontrolowany przez lekarza weterynarii może towarzyszyć rodzinie przez kilkanaście lat.
Spis treści
Źródło: wypromptowane dla Empire
Data publikacji: 28.08.2026
Jak wygląda hawańczyk?
Hawańczyk to niewielki pies o lekko wydłużonej sylwetce i krótkich kończynach, o długiej sierści w maści białej, płowej aż po czerwonobrązową i czarną.
Tułów jest nieco dłuższy niż wysokość w kłębie, z prostą linią grzbietu i delikatnie opadającym zadem. Głowa jest proporcjonalna, średniej długości, z umiarkowanie zaznaczonym stopem. Nos może być czarny lub czekoladowy, a kufa łagodnie zwęża się ku przodowi. Oczy są dość duże, migdałowate i brązowe. Uszy opadają wzdłuż policzków, lecz u nasady pozostają delikatnie uniesione. Ogon jest noszony wysoko, najczęściej zawinięty nad grzbietem. Uszy i ogon są pokryte długimi frędzlami.
Wzrost i waga hawańczyka
- Wysokość w kłębie, pies i suka: od 23 do 27 cm, z tolerancją 2 cm.
- Waga rasy: nie jest określona we wzorcu.
Rodzaje szaty i umaszczenia
Szata hawańczyka jest długa, bardzo miękka i jedwabista, zwykle falista, choć może być także prosta lub tworzyć luźne pasma. Podszerstek jest słabo rozwinięty albo nie występuje wcale.
Umaszczenie hawańczyka bywa bardzo zróżnicowane. Najczęściej spotyka się odcienie płowe, rude, brązowe i czarne, w tym charakterystyczny kolor hawański lub tytoniowy. Dopuszczalne są jaśniejsze i ciemniejsze przejścia barw, łaty oraz podpalania, natomiast całkowicie biała maść występuje rzadko.
Jaki charakter ma biszon hawański?
Hawańczyk to niezwykle inteligentny i towarzyski pies, który szybko nawiązuje silną więź z opiekunem i chętnie uczestniczy w codziennym życiu rodziny. Ma wesołe, pogodne usposobienie i często pokazuje swoją radosną naturę podczas zabawy, a nawet poprzez drobne błazeństwa. Jest żywy i energiczny, a jednocześnie zrównoważony i pewny siebie. Nie wykazuje skłonności do agresji ani nadmiernej nerwowości.
Ciekawostka: Hawańczyk jest łatwy w wychowaniu, pojętny i posłuszny. Pies jest uczuciowy i wrażliwy na ton głosu, dlatego najlepiej czuje się przy spokojnym, konsekwentnym opiekunie.
Czy hawańczyk nadaje się do domu?
Hawańczyk bardzo dobrze odnajduje się w warunkach domowych, zarówno w mieszkaniu, jak i w domu z ogrodem czy w wiejskiej zagrodzie. Jest elastyczny, łatwo dostosowuje się do stylu życia opiekunów i dobrze znosi codzienny, rodzinny zgiełk.
Czy biszon hawański nadaje się do dzieci?
Tak, pod warunkiem że dzieci traktują psa z szacunkiem. Hawańczyk jest serdeczny, skory do zabawy i zwykle chętnie wchodzi w interakcje z dziećmi, ale pozostaje przy tym wrażliwy. Zbyt nachalne lub nieostrożne zachowanie może sprawić, że pies zacznie się wycofywać i zamknie się w sobie.
Jak hawańczyk dogaduje się z innymi zwierzętami domowymi?
Hawańczyk jest zgodny, niekonfliktowy i nie wykazuje silnego instynktu łowieckiego, dlatego zazwyczaj dobrze funkcjonuje z innymi psami, kotami oraz pozostałymi zwierzętami domowymi. Zwykle szybko akceptuje nowych zwierzęcych domowników.
Ile ruchu potrzebuje hawańczyk?
Hawańczyk ma umiarkowane potrzeby ruchowe. Lubi spacery i może być wytrwałym towarzyszem dłuższych przechadzek, ale dużą część zapotrzebowania na aktywność zaspokaja również poprzez zabawę w domu.
Dla kogo nie jest to pies?
- Nie jest dla osób, które szukają psa mało kontaktowego i niezależnego. Hawańczyk silnie przywiązuje się do opiekuna i potrzebuje bliskiej relacji z rodziną.
- Nie jest dla osób, które preferują twarde metody wychowawcze. To pies wrażliwy na ton głosu, źle reagujący na krzyk i presję.
- Nie jest dla tych, którzy nie chcą poświęcać czasu na pielęgnację. Długa, delikatna szata wymaga regularnego czesania i dbałości.
- Nie jest dla osób oczekujących psa zupełnie cichego. Hawańczyk bywa czujny i ma skłonność do szczekania więcej, niż trzeba.
- Nie jest dla rodzin, w których dzieci nie potrafią respektować granic psa. Nadmierne dokuczanie może sprawić, że hawańczyk wycofa się z relacji.
Jakie problemy może robić hawańczyk?
Problemy behawioralne u hawańczyka zwykle wynikają z niewłaściwego prowadzenia psa lub niezrozumienia potrzeb tej rasy. Zgodnie ze wzorcem hawańczyk nie powinien być ani agresywny, ani wyraźnie lękliwy, jednak w praktyce mogą pojawić się pewne trudności.
Hawańczyk wykazuje nadwrażliwość emocjonalną: co robić?
Nadwrażliwość emocjonalna u hawańczyka najczęściej wynika ze zbyt surowego wychowania lub braku poczucia bezpieczeństwa. To pies bardzo wrażliwy na ton głosu i emocje opiekuna. Krzyk, presja czy chaos wychowawczy mogą prowadzić do wycofania, unikania kontaktu i spadku pewności siebie. Hawańczyk lubi współpracować z człowiekiem, dlatego najlepiej uczy się w spokojnym otoczeniu, bez pośpiechu i napięcia. Duże znaczenie mają łagodna, konsekwentna komunikacja, odpowiednia intonacja komend oraz budowanie relacji opartej na zaufaniu i poczuciu bezpieczeństwa.
Jak oduczyć hawańczyka nadmiernego szczekania?
Nadmierne szczekanie może wynikać z naturalnej czujności psa, jego emocjonalnej wrażliwości lub braku wypracowanej samokontroli. Przede wszystkim nie reaguj krzykiem. Gdy pies szczeka, poczekaj na moment ciszy, nawet bardzo krótki, a następnie spokojnie nagródź go pochwałą lub smakołykiem. Jeśli szczekanie pojawia się podczas rozłąki, kluczowa jest nauka samodzielności. Stopniowo wydłużaj czas pozostawania psa w domu i unikaj emocjonalnych pożegnań oraz powitań. Pies powinien zacząć traktować rozstanie jako neutralny element codzienności.
Biszon hawański jest nieśmiały wobec obcych: co robić?
Przy niedostatecznej socjalizacji hawańczyk może wykazywać nieśmiałość lub ostrożność w nowych sytuacjach. Wczesne i spokojne zapoznawanie psa z różnymi ludźmi, miejscami oraz bodźcami pomaga zapobiegać takim problemom. Nie zmuszaj psa do kontaktu. Przyciąganie go na siłę, branie na ręce „do pokazania” czy pozwalanie obcym osobom na nachalne głaskanie może jedynie pogłębić jego nieufność. Opiekun powinien zachować spokojną i pewną postawę. Nerwowe uspokajanie psa, branie go na ręce lub nadmierne pocieszanie może nieświadomie utrwalać jego lęk.
Jak karmić hawańczyka?
Karm hawańczyka pełnoporcjową karmą przeznaczoną dla psów małych ras, dopasowaną do jego wieku i poziomu aktywności. Granulat powinien być drobny, łatwy do gryzienia i zawierać odpowiednio skoncentrowane składniki odżywcze. Mały pies zjada niewielkie porcje, dlatego jego dieta musi być wysokiej jakości.
Hawańczyk może łatwo przybierać na wadze, a nadmiar kilogramów szybko prowadzi do zaburzenia prawidłowej sylwetki, przeciążenia delikatnego układu kostno stawowego oraz pogorszenia ustawienia kończyn i postawy. Dorosłego psa karm regularnie, najlepiej trzy razy dziennie. Porcje karmy waż lub dokładnie odmierzaj, a podawane smakołyki wliczaj do dziennej dawki energii.
Zadbaj o prawidłową zawartość białka i tłuszczu oraz właściwe proporcje wapnia i fosforu, zwłaszcza w diecie szczenięcia. Regularnie kontroluj sylwetkę psa. Żebra powinny być wyczuwalne pod palcami, ale niewidoczne.
TIP: Według wzorca poważną wadą jest wielkość psa poza limitem oraz nieprawidłowe proporcje ciała i ustawienie kończyn. Zbyt kaloryczna dieta w okresie wzrostu lub przekarmianie dorosłego psa mogą temu sprzyjać.
🐾 Mały pies, duża odpowiedzialność za każdy posiłek
U hawańczyka bardzo ważna jest regularność. To mały pies, więc nawet niewielkie dokładki, kawałki ze stołu czy smaczki podawane „przy okazji” mogą szybko zaburzyć dzienną porcję energii. Dlatego w codziennej opiece patrzyłabym nie tylko na to, czy karma smakuje, ale też czy łatwo ją odmierzyć i czy pies utrzymuje lekką, proporcjonalną sylwetkę.
W EMPIRE lubię takie podejście do żywienia, które pomaga opiekunowi zachować porządek w misce. Czytelny skład, spokojna rutyna i brak przypadkowego mieszania wielu dodatków ułatwiają obserwację psa. Przy małych rasach ma to ogromne znaczenie, bo szybciej widać, czy pies dobrze trawi, czy nie przybiera na wadze i czy przysmaki nie zaczynają zastępować normalnego posiłku.
Jeśli hawańczyk ma wrażliwszy brzuch, nawracające problemy skórne, luźniejsze stolce albo podejrzenie nietolerancji pokarmowej, wybór karmy warto omówić z lekarzem weterynarii. Dobrze opisana receptura nie zastępuje diagnostyki, ale bardzo pomaga w codziennej kontroli tego, co trafia do miski.
Zdrowie: jakie choroby najczęściej ma hawańczyk?
Hawańczyk jest uznawany za rasę ogólnie zdrową i dość odporną, zwłaszcza jak na psa małego. Nie jest to rasa obciążona dużą liczbą chorób dziedzicznych, jednak, jak każda rasa, ma swoje predyspozycje zdrowotne.
Wśród typowych chorób hawańczyków najczęściej wymienia się:
- niedoczynność tarczycy,
- osteochondrodysplazję,
- zaćmę,
- głuchotę,
- zwyrodnienie ciałka szklistego.
Ile żyje hawańczyk?
Hawańczyk żyje od 12 do 15 lat, a wiele psów dożywa nawet 16 do 18 lat, jeśli są dobrze prowadzone i regularnie kontrolowane weterynaryjnie.
Ile kosztuje hawańczyk z rodowodem?
Cena hawańczyka z rodowodem w Polsce to przeważnie 2500 do 5000 zł w ofertach internetowych, przy czym psy z pełnym rodowodem i dobrym pochodzeniem zwykle plasują się bliżej górnej granicy tego zakresu.
Jak wybrać hodowlę hawańczyka?
Wybór dobrej hodowli hawańczyka ma kluczowe znaczenie nie tylko dla wyglądu psa, lecz przede wszystkim dla jego zdrowia, psychiki i późniejszego funkcjonowania w rodzinie.
Sprawdź, czy hodowla działa w ramach uznanej organizacji kynologicznej i dysponuje rodowodami dorosłych psów, które potwierdzają pochodzenie szczeniąt. Szczególnie istotne są wyniki badań dotyczących kondycji układu kostno stawowego. Dobra hodowla nie ukrywa warunków, w jakich żyją psy. Zwróć uwagę na to, czy matka szczeniąt jest zrównoważona, spokojna i otwarta na kontakt z człowiekiem. Jej zachowanie często stanowi najlepszą wizytówkę hodowli.
Rzetelny hodowca interesuje się przyszłymi opiekunami i nie oddaje szczeniąt zbyt wcześnie. Powinien przekazać pełną dokumentację, informacje dotyczące żywienia i pielęgnacji oraz wskazówki związane z wychowaniem psa. Jeśli ktoś bagatelizuje pytania lub naciska na szybkie podjęcie decyzji, jest to wyraźny sygnał ostrzegawczy. Dobra hodowla hawańczyków to miejsce, w którym widać troskę o dobrostan psów oraz odpowiedzialność za los szczeniąt również po ich sprzedaży.
Jak pielęgnować biszona hawańskiego?
Źródło: wypromptowane dla Empire
Hawańczyk nie jest psem szczególnie trudnym w pielęgnacji, jednak jego sierść wymaga systematyczności i uwagi. W przypadku psa przygotowywanego zgodnie ze wzorcem rasy nie dopuszcza się strzyżenia ani modelowania szaty. Zabronione jest skracanie włosa nożyczkami oraz trymowanie. Dozwolone są jedynie drobne zabiegi porządkowe, takie jak wyrównanie sierści na łapach oraz delikatne skrócenie włosów na czole, aby nie zasłaniały oczu. Włosy na pysku również można lekko uporządkować, choć zgodnie ze wzorcem najlepiej pozostawić je w naturalnej długości.
Rozczesywanie sierści i zapobieganie filcowaniu
Jeśli chcesz zachować długą sierść hawańczyka, warto czesać go co drugi dzień. Najlepiej rozpocząć szczotkowanie od końców włosów i stopniowo przesuwać się w kierunku skóry, delikatnie rozplątując supełki. Dzięki temu zabieg nie sprawia psu bólu i nie prowadzi do łamania włosów. Przy dłuższej sierści warto używać dobrej szczotki, która dociera aż do nasady włosa. Nie należy szczotkować sierści na sucho. Rozczesywanie jej niewielkimi partiami chroni włosy przed uszkodzeniem i pomaga zapobiegać filcowaniu.
Linienie: jak ograniczyć ilość sierści w domu?
Choć hawańczyk nie linieje tak intensywnie jak wiele innych ras, jego długie włosy wypadają w naturalnym cyklu wzrostu i mogą plątać się z pozostałą sierścią. Regularne czesanie sprawia, że większość martwych włosów pozostaje na szczotce, zamiast trafiać na podłogę i meble.
Kąpiel: rzadko, ale dokładnie
Hawańczyka należy kąpać wtedy, gdy jest wyraźnie zabrudzony. Zbyt częste mycie może naruszać naturalną warstwę ochronną skóry i włosów, dlatego psa nie powinno się kąpać bez potrzeby. U większości hawańczyków wystarcza kąpiel co kilka tygodni, chyba że warunki lub tryb życia psa wymagają częstszego mycia.
Szampon, odżywka i dokładne płukanie
Do kąpieli używaj łagodnego szamponu przeznaczonego dla psów długowłosych. Po umyciu warto zastosować odżywkę lub spray ułatwiający rozczesywanie, ponieważ zmniejsza to ryzyko plątania się włosów. Dokładnie wypłucz wszystkie kosmetyki, aby ich pozostałości nie podrażniały skóry psa.
Suszenie: obowiązkowe u tej rasy
Dokładne wysuszenie sierści po kąpieli jest konieczne, ponieważ wilgotne włosy łatwo się filcują i są bardziej podatne na powstawanie kołtunów. Najpierw delikatnie odciśnij nadmiar wody ręcznikiem, bez intensywnego pocierania sierści. Następnie dosusz ją letnim powietrzem z suszarki, jednocześnie delikatnie rozczesując włosy, aby zapobiec tworzeniu się supełków.
Hawańczyk: najczęściej zadawane pytania
Czym różni się hawańczyk od maltańczyka?
Hawańczyk ma bardziej krępą budowę i naturalnie falującą lub lekko kręconą sierść, natomiast maltańczyk jest delikatniej zbudowany i ma prosty, jedwabisty włos opadający po bokach ciała. Hawańczyki występują w wielu kolorach i kombinacjach barw, podczas gdy maltańczyk zgodnie ze wzorcem rasy powinien być biały.
Jakie wady mogą występować u hawańczyka?
Według wzorca rasy do wad dyskwalifikujących należą: agresja, wyraźna lękliwość i inne zaburzenia zachowania, poważne wady anatomiczne, przodozgryz lub tyłozgryz, entropion i ektropion oraz depigmentacja powiek i nosa. Standardu rasy nie spełnia również pies, którego wysokość wyraźnie przekracza lub nie osiąga wartości określonych we wzorcu.
Bibliografia
J. S. Bell, K. E. Cavanagh, L. P. Tilley, F. W. K. Smith, Rasy psów i kotów. Przewodnik weterynaryjny: charakterystyka ras, predylekcje do chorób, wskazania diagnostyczne i terapeutyczne, wyd. Galaktyka, Łódź 2013.
Hawańczyk, https://zkwp.pl/wzorce/250.pdf, dostęp: 31.07.2026.
Hawańczyk, https://havaneseclubofamerica.org, dostęp: 31.07.2026.
E. J. J. Verhoef Verhallen, Encyklopedia psów, wyd. Bellona, Warszawa 2003.
O autorze
Iwona Łapińska, jestem menedżerką i twarzą marki EMPIRE, pasjonatką zdrowego stylu życia i ekologii w świecie zwierząt. Na co dzień dzielę życie z seniorem Mańkiem, 13-letnim Amstaffem, oraz energiczną Lilką, 2-letnią Chihuahua. Moje artykuły opieram na materiałach naukowych i sprawdzonych składach, jednak zawsze piszę z perspektywy świadomej opiekunki, a nie gabinetu weterynaryjnego. Wierzę, że „zdrowie zaczyna się od miski”, dlatego promuję prostotę w składzie i hipoalergiczne rozwiązania dla najbardziej wymagających psów i kotów.