Azawakh – poznaj najważniejsze cechy psów tej rasy
Grafika źródło: Autorstwa T. Bjornstad - Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2226369
SPIS TREŚCI
1.2. Chart afrykański – rodzaje szaty i umaszczenia
2. Azawakh – charakter i umiejętności
2.1. Jaki charakter ma azawakh?
2.2. Jakie umiejętności ma chart afrykański?
4.1. Typowe choroby
4.2. Wady według wzorca
6. Jak pielęgnować charta afrykańskiego?
7. Co powinna zawierać wyprawka dla charta afrykańskiego?
Data publikacji: 30 lipca 2025
Jak wygląda azawakh?
Źródło: https://pixabay.com/photos/dog-greyhound-azawakh-3880345/
Azawakh to pies o wyjątkowo smukłej i eleganckiej sylwetce, która od razu zdradza jego afrykańskie pochodzenie i funkcję biegacza. Sylwetka jest lekka, skóra wyraźnie eksponuje kościec i suchą muskulaturę. Elastyczny chód z dużą akcją potwierdza jego zwinność i aerodynamiczny typ rasy.
Pies ma długą, wąską głowę z wyraźnie zaznaczonym stopem i suchym, delikatnym pyskiem. Uszy są trójkątne, osadzone wysoko i przylegające do głowy; w stanie czuwania lekko się unoszą, dodając psu czujnego wyrazu.
Szyja jest długa, delikatnie łukowata i sucha, harmonijnie przechodząca w wyraźnie zaznaczone kłęby. Grzbiet prosty i dość krótki, zakończony lekko spadzistym zadem, który podkreśla sportową sylwetkę. Klatka piersiowa jest wąska, głęboka i sięga aż do łokci, a brzuch mocno podciągnięty — co jest bardzo charakterystyczną cechą tej rasy.
Kończyny są długie, suche i bardzo proste, z dobrze widoczną muskulaturą. Łapy smukłe, o długich palcach, przypominające zajęcze stopy. Ogon cienki, osadzony nisko, sięga do stawu skokowego i na końcu lekko zakrzywiony. Skóra ściśle przylega, a sierść jest bardzo krótka, cienka i delikatna — niekiedy tak rzadka, że prześwituje przez nią skóra.
W ruchu azawakh zachwyca lekkością, elastycznością i dużym wykrokiem. Jego chód jest elegancki, wręcz płynny, jakby poruszał się bez wysiłku.
Wzrost i waga azawakhów
Wysokość w kłębie:
Pies: 64–74 cm
Suka: 60–70 cm
Waga:
Pies: 20–25 kg
Suka: 15–20 kg
Chart afrykański – rodzaje szaty i umaszczenia
Szata azawakhów jest bardzo krótka, delikatna i ściśle przylegająca do ciała. Na brzuchu sierść często nie występuje w ogóle.
Pies może występować w różnych odcieniach — od jasnopłowych po ciemnoczerwone. Najczęściej spotykane są osobniki jednolite, ale według wzorca dopuszczalne są także białe znaczenia: na klatce piersiowej, końcówkach łap oraz ogonie. Niektóre psy mogą mieć również maskę lub ciemniejsze zabarwienie pyska i uszu.
Azawakh – charakter i umiejętności
Chart afrykański wywodzi się z terenów Sahelu, gdzie pełnił funkcję stróża obozu, wiernego towarzysza i niezmordowanego myśliwego, tropiącego gazele na rozgrzanym piasku sawanny. Dziś rasa wciąż zachowuje swoją pierwotną naturę. To pies czujny, dumny i bardzo związany z opiekunem, choć często zdystansowany wobec obcych.
Świetnie sprawdza się jako pies towarzyszący dla osób, które potrafią uszanować jego niezależny charakter i zapewnić mu odpowiednią dawkę ruchu.
Jaki charakter ma azawakh?
Azawakh to pies o silnym charakterze i wyjątkowej niezależności. Od wieków pełnił rolę stróża i myśliwego, dlatego do dziś zachował czujność, dużą samodzielność oraz ogromną wrażliwość na nastroje swojego opiekuna. Mocno przywiązuje się do swojej rodziny, ale wobec obcych potrafi być bardzo zdystansowany, a nawet nieufny.
Jest bystry, pełen energii i szybko reaguje na bodźce, ale jednocześnie potrafi być spokojnym, cichym domownikiem — pod warunkiem, że ma zapewnione zajęcie i mógł wcześniej swobodnie się wybiegać.
Nie jest psem dla każdego — źle znosi brak zrozumienia, karcenie czy surowe traktowanie. Jest pamiętliwy. To pies pierwotny, który wymaga delikatnego, ale konsekwentnego prowadzenia i wczesnej socjalizacji.
Jakie umiejętności ma chart afrykański?
Pod względem użytkowości azawakh to urodzony łowca i obrońca. W Afryce był używany do polowań na gazele, zające, a nawet strusie, a także do ochrony obozów przed drapieżnikami — od szakali i hien po lwy.
W razie zagrożenia potrafi współdziałać z innymi psami, tworząc zgrane i skuteczne stado. Jego pasja łowiecka opiera się głównie na wzroku — po zauważeniu ofiary dopada ją błyskawicznie i zatrzymuje, czekając na myśliwego.
Jest wytrwały, doskonale radzi sobie na torze wyścigowym i w coursingu. Potrzebuje ruchu, przestrzeni i zadań, bo tylko wtedy może pokazać pełnię swojego potencjału, stając się prawdziwie oddanym towarzyszem.
Azawakh z hodowli
Wybierając hodowlę azawakhów, warto postawić na doświadczonego i odpowiedzialnego hodowcę, który rozumie specyfikę tej rasy, jest jej znawcą i chętnie dzieli się wiedzą. Chart ten nie jest typowym psem rodzinnym — jego charakter kształtuje się już od pierwszych tygodni życia, dlatego tak ważne jest, aby szczenięta były od początku socjalizowane: oswajane z ludźmi, innymi psami, dźwiękami i nowym otoczeniem.
Dobry hodowca nie izoluje szczeniąt, lecz stopniowo wprowadza je w świat, przygotowując do życia w domowych warunkach. Kondycja matki i zachowanie pozostałych psów w hodowli wiele mówią o podejściu ich właściciela.
Kupując szczeniaka, należy oczekiwać pełnej dokumentacji: metryki ZKwP (będącej podstawą do wyrobienia rodowodu FCI), książeczki zdrowia z wpisanymi szczepieniami, a także umowy kupna-sprzedaży.
Unikaj niepewnych źródeł oferujących psy bez dokumentacji — to często zwierzęta bez kontroli nad zdrowiem, psychiką i pochodzeniem. Azawakh wymaga odpowiedzialnego podejścia od samego początku, a błędy wychowawcze we wczesnym etapie życia mogą rzutować na jego zachowanie przez całe lata.
Zdrowie azawakh
Azawakh jest generalnie uznawany za rasę zdrową i odporną. Wywodzi się z trudnych warunków klimatycznych Afryki Zachodniej, więc przez wieki był selekcjonowany pod kątem wytrzymałości i naturalnej odporności.
Rzadko występują u niego choroby genetyczne typowe dla innych ras. Psy te, z racji swojego pochodzenia, nie mają też podszerstka. W praktyce oznacza to, że chart azawakh nie jest przystosowany do chłodnego klimatu i lepiej czuje się w cieplejszych warunkach.
Gdy tylko zrobi się chłodniej, psa należy wyprowadzać na wybieg i spacery w odzieży ochronnej. Ze względu na wysokie potrzeby ruchowe nigdy nie będzie to pies ociężały.
Typowe choroby
Wśród chorób, sporadycznie występujących u tej rasy psów wskazuje się m.in.:
- padaczkę
- syndrom Wobblera
- urazy sportowe
Wady według wzorca
Chart afrykański z dobrej hodowli powinien reprezentować elegancki, suchy typ o harmonijnych proporcjach i charakterystycznej, lekkiej sylwetce. Psy o ciężkiej, nieforemnej głowie, zbyt długim tułowiu lub cienkim, kosmatym ogonie mocno zakręconym to poważne odstępstwa od wzorca.
Podobnie niepożądane są zgryzy cęgowe, które — choć nie zawsze widoczne na pierwszy rzut oka — wpływają na ogólną ocenę budowy.
Właściwie zbudowany azawakh ma ciało wpisane w prostokąt, głęboką, ale wąską klatkę piersiową i suche kończyny. Wszystko, co odbiega od tej struktury, będzie oceniane niżej.
Najpoważniejsze wady, skutkujące dyskwalifikacją, to przede wszystkim wszelkie deformacje anatomiczne, agresja lub nadmierna lękliwość, a także brak typu rasy — czyli wygląd odbiegający od charakterystycznej sylwetki charta afrykańskiego.
Psy o zbyt małej klatce piersiowej, nieproporcjonalnie delikatnej budowie, jasnych lub niebieskich oczach, czy z uszami w kształcie „płatka róży” nie spełniają standardów.
Niezgodne z wzorcem są również wszelkie ślady po korekcjach chirurgicznych, umaszczenia rozjaśnione (np. błękitne), zbyt obfita biel, a także włos szorstki lub półdługi. Nawet wzrost odbiegający o więcej niż 3 cm od podanej normy wyklucza psa z oceny wystawowej.
Dlatego przed wyborem szczenięcia warto skonsultować się z osobą dobrze znającą rasę.
Uwaga – wymagania hodowlane
Samce muszą posiadać dwa prawidłowo wykształcone jądra, całkowicie umieszczone w worku mosznowym. To jeden z obowiązkowych warunków dopuszczenia psa do hodowli.
Jak karmić azawakha?
Żywienie tak aktywnego psa, jak azawakh wymaga przemyślanego podejścia. To rasa o bardzo szczupłej budowie, niskim poziomie tłuszczu i wyjątkowo szybkim metabolizmie, dlatego jego dieta powinna być lekka, ale wysokoenergetyczna.
Aby utrzymać go w zdrowiu i dobrej kondycji fizycznej, należy dostarczać odpowiednich składników odżywczych, dostosowanych do jego poziomu aktywności. Najlepszym wyborem są karmy wysokiej jakości, bogate w białko zwierzęce (minimum 30%) i tłuszcze (około 15–20%). Dobrze, jeśli w składzie znajdują się ryby, jagnięcina, kaczka lub wołowina — mięso łatwostrawne i wysoko przyswajalne.
Jeśli pies regularnie trenuje, warto sięgnąć po karmy typu performance lub wzbogacać codzienną dietę o dodatki energetyczne, np. olej z łososia, tłuszcz wołowy, jajka, żółtko.
Samodzielne komponowanie diety jest trudne, dlatego warto skorzystać z pomocy psiego dietetyka. Być może zaleci on dodatki wspierające stawy i mięśnie, takie jak: glukozamina, MSM, kolagen, L-karnityna, witamina E, oleje omega-3 — wspomagające układ ruchu i regenerację po wysiłku.
Szybki metabolizm azawakha sprawia, że lepiej toleruje mniejsze ilości jedzenia podawane 2–3 razy dziennie niż jeden duży posiłek. Zmniejsza to też ryzyko skrętu żołądka, na który charty mogą być podatne.
Warto wiedzieć: szczególnie latem lub po wysiłku zapewnij chartowi odpowiednie nawodnienie. Psy tej rasy nie sygnalizują pragnienia tak intensywnie, więc warto przypominać mu o piciu.
Szukasz karmy dla aktywnego psa?
Sprawdź: Monobiałkowa karma dla psa
Jak pielęgnować charta afrykańskiego?
Pielęgnacja charta, ze względu na krótką sierść, jest bardzo prosta. Psa należy czesać raz w tygodniu przy użyciu miękkiej włosianej szczotki lub przecierać irchową szmatką, aby usunąć kurz.
Trzy razy do roku warto psa wykąpać — dla odświeżenia wyglądu okrywy i uelastycznienia skóry. Do kąpieli najlepiej wybierać szampony dla psów o właściwościach regeneracyjnych, które mają dobroczynny wpływ także na skórę zwierzęcia.
Zimą należy psa dokładnie wysuszyć suszarką, aby się nie przeziębił, i zapewnić mu ciepłe miejsce w domu. Latem może wyschnąć samodzielnie, wygrzewając się na słońcu.
Co powinna zawierać wyprawka dla charta afrykańskiego?
Gdy decyzja o zakupie azawakh już zapadła należy przygotować wszystko, co niezbędne na przyjęcie nowego członka rodziny w domu. W wyprawce dla szczeniaka powinny znaleźć się
-
Obroża dla psa
-
Kaganiec dla psa
-
Smycz dla psa
Kompletując wyprawkę nie zapomnij również o:
-
Miskach dla psa
-
Legowisku dla charta
-
Zabawkach dla charta
-
Woreczkach na odchody
-
Szczotce do sierści dla psa
-
Szamponach i odżywkach
-
Adresówce dla psa
-
Paście i szczoteczce do zębów
Azawakh to symbol bogactwa i statusu społecznego plemion afrykańskich. Jego sprzedaż równałaby się ze sprzedażą pierworodnego syna, a to wśród tubylczych plemion jest absolutnie niemożliwe.
Bibliografia
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia, wyd. UWP, Wrocław 2011.
B. Fogle, Wielka encyklopedia Psy, tom 13., wyd.DK, Warszawa 2008.
Azawakh, wzorzec rasy – tłumaczenie ZKwP, https://zkwp.pl/wzorce/307.pdf dostęp: 19.06.2025).
Katarzyna Palej
Twórca bloga, pisząca od lat z pasji i doświadczenia zdobywanego w codziennym życiu z psem. Opiekunka czworonoga Mailo - szpica niemieckiego z nieustanie powracającymi alergiami i nietolerancjami pokarmowymi.